Goed kijken begint met negeren – de kunst van opmerkzaamheid.

Goed kijken begint met negeren. Met zo’n titel trek je mijn aandacht wel. Hoezo moet je iets negeren als je goed wilt kijken? Je kijkt toch pas goed als je…nou ja, goed kijkt?

Gelukkig legt Wieteke van Zeil, de schrijfster van dit boek, het al in het voorwoord uit. In een schilderij of ander kunstwerk wordt je oog door de schilder of kunstenaar vaak bewust in een bepaalde richting geleid. Wil je meer zien dan alleen datgene waar je toe verleid wordt, dan zul je delen van het beeld moeten negeren.

Sterker nog, wil je beter leren kijken dan zul je in een museum een groot deel van de schilderijen moeten negeren. Want in de overvloed aan visueel geweld in een gemiddeld museum ga je echt geen details opmerken. Details die juist enorm veel vertellen.

Het boek

Het boek bevat een interessante verzameling van zulke details. Elk verhaal over zo’n detail is verdeeld over 4 pagina’s. Steeds op de linkerpagina’s het verhaal, en rechts de foto’s. Eerst zie je een foto met het detail, en sla je de bladzijde om dan vind je het hele schilderij waaruit het detail genomen is.

Het is echt leuk en leerzaam. Soms lijkt het terugvinden van het besproken detail in het grote schilderij op een spelletje ‘Waar is Wally?’, wat maar weer het gelijk van de schrijfster aantoont: je mist details als je geen zaken negeert. Een van de leukste voorbeelden vond ik die van het speelse hondje dat met een bal zit te wachten totdat iemand met hem wil spelen…terwijl je aan de houding en kleding van de hoofdpersonen van het schilderij wel ziet dat de kans vrij klein is dat dat gaat gebeuren. Zou jij het hondje gezien hebben als je in een museum langs dit schilderij was geslenterd? en wat is de betekenis van dit hondje?

In de tekst wordt geregeld de link gelegd met nieuwsberichten en maatschappelijke issues van vandaag, waardoor het je ook nog iets extra’s geeft om over na te denken. Zo wordt een schilderij meer dan alleen een mooi plaatje van vroeger.

Afgezien van de gedetailleerde (ha!) besprekingen, staan er in het boek ook enkele interviews met personen die het in hun werk moeten hebben van kijken en het opmerken van details. Wat heeft een verkeersleider met details? Ziet hij beter of meer dan andere mensen?

Kortom

Ik vind dit boek erg de moeite waard om meer te leren over kunst en het kijken ernaar. De 56 detailbesprekingen zijn interessant, de interviews (een stuk of 5) zijn er leuk bij. Ook geeft Wieteke van Zeil tips om meer details op te merken wanneer je een museum bezoekt.

Voor iedereen die van schilderijen houdt, of van tekenen en schilderen is dit een bijzonder interessant boek.

Auteur: Wieteke van Zeil, 1e druk juni 2018, Paperback 268 pagina’s, ISBN 9789045036557

Dit is de eerste aflevering in de categorie Briljante Boeken, waarin ik boeken bespreek die je meer leren over kunst en over tekenen en schilderen.



Geef een reactie

Het e-mailadres wordt niet gepubliceerd. Vereiste velden zijn gemarkeerd met *